Loftslagsráð Danmerkur gaf nýlega út sína árlegu matsskýrslu á stöðu loftslagsmála þar í landi. Að mati ráðsins þykir ljóst að Danir muni ekki ná að uppfylla markmið um samdrátt í losun um 70% sem sett voru fyrir 2030, miðað við óbreyttar aðgerðir, en hins vegar eru mjög sterkar líkur á að markmið fyrir 2035 náist.  Dönsk stjórnvöld hafa einsett sér að draga úr losun um 82% fyrir þann tíma, miðað við losun árið 2005. 

Skerpa þarf á aðgerðum og grípa til hnitmiðaðra ráðstafana til þess að markmiðið fyrir 2030 náist. Ráðinu þykir sýnt að losun sé nú meiri en áætlað var, og við því þurfi að bregðast. Þessi niðurstaða er breyting frá áliti ráðsins fyrir ári síðan, en þá taldi ráðið líklegt að markmiðið fyrir 2030 myndi nást. Ástæður þessa breytta mats eru m.a. þær að áætlanir um bindingu koltvísýrings úr andrúmslofti, til dæmis með endurheimt votlendis, hafa ekki gengið jafnhratt og vonast var til. Þá hefur almennt dregið hægar úr losun frá landnotkun en vonir stóðu til, og losun metans við framleiðslu á lífeldsneyti hefur reynst meiri.

Ráðið leggur til að stjórnvöld hækki losunargjald frá framræstum landbúnaðarjörðum úr 40 dönskum krónum í 125 krónur, á hvert tonn af koltvísýringsígildi, frá og með árinu 2028. Ráðið telur að með þessu færist aukinn kraftur í endurheimt votlendis, með vaxandi bindingu koltvísýrings, í tæka tíð fyrir 2030.

Ráðið leggur einnig til að stjórnvöld hanni í snatri frekari aðgerðir, sem kalla má plan B, ef í ljós kemur að samdráttur í losun gengur of hægt á komandi árum. Að mati ráðsins væri árangursríkara að auka frekar gjöld á losun fremur en að grípa til aukinna ívilnana. Væntanlegar gjaldahækkanir munir frekar hvetja til skjótra aðgerða hagaðila—til að forðast gjöldin—fremur en væntanlegar ívilnanir.

Bjartsýni varðandi 2035

Ráðið er mun bjartsýnna þegar kemur að markmiðum fyrir árið 2035.  Stjórnvöld lögðu fram það markmið, um 82% minni losun, í desember síðastliðnum, og þetta er því í fyrsta skipti sem loftslagsráðið leggur mat á markmiðið.

Bjartsýnin er byggð á því, að miðað við þær aðgerðir sem þegar eru á áætlun þykir ljóst að Danir muni ná að minnka losun um 79% fyrir árið 2035. Þá muni einungis vanta 3 prósentustig uppá til þess að markmiðið náist. Næstum heill áratugur ætti að duga til þess að ýta þeim áætlunum úr vör sem myndu skila Dönum alla leið.  Ráðið hvetur til þess að í aðgerðum sínum gæti stjórnvöld að jafnvægi milli tæknilegra lausna, eins og bindingu kolefnis með nýjum aðferðum, og náttúrulegra lausna, eins og meiri áherslu á auðgandi grænmetisræktun í landbúnaði og framleiðslu grænkerafæðis í stað dýraafurða.

Kolefnishlutleysi 2045

Ráðið undirstrikar mikilvægi þess að allar aðgerðir sem gripið verði til í því augnamiði að ná markmiðum um minni losun fyrir 2035, stuðli líka að því að markmiðið um kolefnishlutleysi árið 2045 náist. Ráðið leggur til að kolefnisgjöld verði hækkuð enn frekar árið 2030, og þegar samið verði að nýju um loftslagsaðgerðir við samtök hagaðila, sé skýrt kveðið á um að gjöldin verði áfram há, inn í framtíðina, svo enginn vafi leiki á því að kostnaður við losun sé kominn til að vera. Slík vissa muni hvetja enn frekar til minni losunar, nýrri vistvænni aðferða, kerfisbreytinga og tækninýjunga í loftslagsmálum.

Almennt leggur danska loftslagsráðið áherslu á að gjaldheimta sé árangursríkasta leiðin til árangurs, en þó leggur ráðið áherslu á að samfara aukinni gjaldheimtu sé gripið til ívilnana til þess að hlífa viðkvæmum hópum og til að hvetja til nýrra lausna, eins og til dæmis varðandi bindingu kolefnis úr andrúmslofti. Danir stefna að því að vera ekki bara kolefnishlutlaus, heldur kolefnisneikvæð þjóð um miðja öld. Það þýðir að Danir ætla sér að binda meira kolefni úr andrúmslofti en þjóðin losar.

Ráðið bendir á að nú hafi loftslag hlýnað um 1,4 gráðu á heimsvísu miðað við hitastig fyrir iðnbyltingu og verulegar líkur séu á að hitastigið fari fljótlega yfir 1,5 gráðu markið.  Þá er á það bent að í Evrópu sé hlýnunin um tvöfalt meiri en á heimsvísu, og að með hækkandi hitastigi hafi öfgar í veðurfari farið mjög vaxandi. Hitabylgjur, þurrkar, gróðureldar, flóð, stormar, hækkandi sjávarmál og eyðing strandsvæða sé þegar orðinn veruleiki sem Evrópa búi við í síauknum mæli.

Hiti valdi þegar tugþúsundum dauðsfalla á ári hverju og tjón á innviðum og eignum vegna loftslagsbreytinga nemi nú um 45 milljörðum evra á ári, sem er um 6500 milljarðar íslenskra króna. Þetta tjón fer vaxandi. Ráðið bendir því á að aðlögunaraðgerðir séu ekki lengur valkostur, heldur nauðsyn, til þess að vernda mannslíf og heilsu, lífsviðurværi fólks og efnahagslegan grundvöll Evrópu.